We staan dit jaar stil bij het feit dat de Tweede Wereldoorlog 75 jaar geleden eindigde en dat we sindsdien in vrijheid leven. Voor het behoud en het herwinnen van onze vrijheid hebben velen grote offers gebracht.

Behalve bootsbemanningen zijn in de oorlog ook onderzeedienstmannen om het leven gekomen anders dan aan boord van een onderzeeboot. Zij kwamen om het leven door vijandelijk vuur, door ontberingen in krijgsgevangenkampen, door torpedering van een bovenwaterschip of werden door de vijand geëxecuteerd of vonden de dood ten gevolge van diverse ongevallen.

Het Monument bij de Onderzeedienst is de plaats waar we de namen van al onze gevallenen terugvinden en hun offer herdenken. Wij zouden ook dit jaar de herdenking van de oorlogsjaren en bevrijding natuurlijk graag met elkaar hebben willen beleven, maar door de uitbraak van de coronapandemie kon dat helaas niet zo zijn.

Daarnaast is in de afgelopen jaren gebleken dat er bij nabestaanden behoefte is, naast de gezamenlijke herdenking op 4 mei, ook op andere tijdstippen hun gesneuvelde vader, (over)grootvader of aanverwante te herdenken. De toegankelijkheid van het Monument bij de Onderzeedienst op het beveiligde Marine terrein vormt daarbij echter een drempel.

Om toch inhoud en invulling aan de herinneringen te kunnen geven is het idee gerezen hiervoor een virtuele gedenkplek te creëren. Dat zou bijvoorbeeld gestalte kunnen krijgen door het Monument bij de Onderzeedienst op interactieve manier met u te delen. Dat sluit de mogelijkheid niet uit om deze virtuele gedenkplek te combineren met een soortgelijke, maar meer “tastbare plek bij het Marinemuseum te Den Helder, voor ieder toegankelijk. Ook daar wordt nog aan gedacht. Het Monument bij de Onderzeedienst blijft uiteraard de centrale plaats van herdenking op 4 mei.

We hebben het idee opgevat om het Monument op een website (bijvoorbeeld die van SNO) te presenteren en het te voorzien van uitgebreide achtergrondinformatie bij de boten en de namen die op het monument staan. Deze aanvulling kan voor een deel geschieden vanuit het foto- en feitenarchief van de Traditiekamer Onderzeedienst. Veelal ontbreken hier echter de persoonlijke foto’s en verhalen.

Daarom willen wij u graag uitnodigen om uw tastbare herinneringen aan uw familielid ten behoeve van dit project ter beschikking te stellen. Gedacht kan worden aan kopieën van foto’s, brieven, dagboeken, knipsels, artikelen e.d. Ook als u meent dat het te veel of te groot is om te kopiëren, laat het ons weten.

Alle inzendingen zullen uiteraard met de meeste zorg worden behandeld. Wel vragen wij u tegelijkertijd toestemming om het door u geleverde materiaal geheel of gedeeltelijk op een website te mogen publiceren.

Als voorbeeld kunt u denken aan het reeds eerder verschenen boek “Ja, het moest” van Tonny Froma, ondertiteld De personele verliezen van de Onderzeedienst tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Voor de website zal de site van de Stichting Nabestaanden Onderzeeboten 1940-1945 (SNO) [https://onderzeeboot.org/] als basis dienen en verder worden uitgewerkt.

Dit initiatief is een samenwerking tussen de Onderzeedienst, de Stichting Nabestaanden Onderzeeboten 1940-1945, het Marinemuseum en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

U kunt uw foto’s en verhalen (voorzien van uw naam en adres) opsturen naar:

Commandant Onderzeedienst
t.a.v. Traditiekamer
o.v.v. Projectgroep Monument OZD
Antwoordnummer 300
1780 VB Den Helder

of per e-mail:

Monument.ozd@gmail.com

Voor vragen kunt u terecht bij het bestuur van de SNO.
https://onderzeeboot.org/contact

Met vriendelijke groet,

Voorzitter SNO
Jan L. Spoelstra
schout-bij-nacht b.d.

Commandant Onderzeedienst
Herman M.T. de Groot
kapitein ter zee

De wrakken van twee Nederlandse onderzeeboten die in de Tweede Wereldoorlog zijn vergaan bij Maleisië, zijn verdwenen. Dat heeft minister Bijleveld van Defensie aan de Tweede Kamer geschreven.

Van de onderzeeër O 16 zijn tijdens een expeditie nog enkele restanten teruggevonden, maar de K XVII is in zijn geheel verdwenen. Slechts een afdruk in de zeebodem duidt erop dat het wrak daar heeft gelegen.

Expeditie

Een speciaal samengesteld team van Nederlandse en Maleisische experts voert de expeditie nu in Maleisië uit en heeft de locaties van de O 16 en de K XVII bezocht. De expeditie vindt plaats in het kader van een recent ondertekende intentieverklaring tussen Nederland en Maleisië over maritiem erfgoed.

“Dit bericht raakt ons diep”, schrijft de minister. Ze noemt de wraklocaties de laatste rustplaats van de opvarenden die een plek van herinnering vormen.

Herdenking

De nabestaanden van de tientallen omgekomen zeelieden zijn inmiddels op de hoogte gebracht van de verdwijning. Ook is er de afgelopen week uit respect voor de overlevenden op beide locaties een herdenking gehouden door de leden van de expeditie.

De minister is met Maleisië in gesprek over vervolgstappen.

€ 19,95

 

De Nederlandse onderzeeboot Hr.Ms. O 16 behaalde in de nacht van 11 op 12 december 1941 het eerste belangrijke succes van de geallieerden na de Japanse aanval op Pearl Harbor. De onderzeeboot torpedeerde op uiterst spectaculaire wijze vier Japanse troepentransportschepen. Commandant Anton Bussemaker (1900-1941) kreeg de Militaire Willems-Orde. Postuum. De O 16 liep op 15 december 1941 op een mijn. Van de bemanning overleefde één man het drama op zee.

 

Al kort na de Tweede Wereldoorlog inspireerde de O 16 romanschrijvers. De werkelijkheid is echter totaal anders. Nabestaanden Henk Bussemaker en Janet van Klink beschrijven in De Tegenaanval 75 jaar na het begin van de oorlog in Nederlands-Indië aan de hand van officieel archiefmateriaal en persoonlijke brieven het échte levensverhaal van de commandant van de legendarische O 16. Een leven in aanloop naar een oorlog.

 

Lees verder …

herdenking_14_dec_2011Er is woensdag in Den Helder een herdenkingsbijeenkomst gehouden voor de nabestaanden van de bemanning van de onderzeeboot Hare Majesteit K XVI (K 16).


Deze onderzeeër zonk in de Tweede Wereldoorlog bij Borneo en werd twee maanden geleden door een Australisch duikteam gevonden tijdens hun jaarlijkse duiktrip in de Zuid-Chinese Zee. Met de vondst kwam een eind aan de lange periode van onzekerheid voor de nabestaanden van de bemanning.


In totaal 36 bemanningsleden kwamen om, onder wie zes Indonesische scheepsmaten. Er werden in Den Helder kransen gelegd en enkele nabestaanden spraken een in memoriam uit.


Interview tijdens de herdenking op 14 dec. 2011